TP Cần Thơ chuẩn bị triển khai Dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu tại TP Cần Thơ” (gọi tắt là Dự án GoRice). Dự án do Bộ các vấn đề Toàn cầu (GAC), Chính phủ Canada viện trợ, thông qua Tổ chức Stichting Oxfam NOVIB tại Việt Nam, tổng vốn khoảng 15 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ nay đến hết năm 2029.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đã lựa chọn 7 xã tham gia dự án gồm: Hồ Đắc Kiện, Thuận Hòa, Đại Ngãi, Tân Thạnh, Gia Hòa, Nhu Gia và Thạnh Phú.
Dự án GoRice hướng tới mục tiêu nâng cao phúc lợi kinh tế - xã hội và môi trường cho nông dân sản xuất lúa gạo, đặc biệt là phụ nữ và người dân tộc thiểu số. Ảnh: Kim Anh.
Theo kế hoạch, Dự án GoRice sẽ nâng cao năng lực áp dụng các thực hành sản xuất lúa thông minh cho 5.860 nông dân, trong đó có 250 nữ nông dân và người dân tộc thiểu số; hỗ trợ 15 doanh nghiệp mở rộng thị trường đối với sản phẩm gạo phát thải thấp... Qua đó, góp phần hình thành chuỗi giá trị lúa gạo phát thải thấp, nâng cao khả năng cạnh tranh của nông dân và doanh nghiệp.
Ngay trong năm 2026, dự án sẽ triển khai đồng bộ nhiều hoạt động như: tập huấn cho giảng viên nguồn; duy trì họp định kỳ để củng cố lực lượng kỹ thuật viên tại địa phương; mở các lớp học đồng ruộng; xây dựng mô hình trình diễn thực tế giúp nông dân tiếp cận trực quan kỹ thuật mới; tổ chức hội thảo giới thiệu các giải pháp kinh tế tuần hoàn và công nghệ tiềm năng phục vụ sản xuất lúa thông minh.
Sáng 23/7, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ tổ chức cuộc họp triển khai kế hoạch thực hiện Dự án GoRice. Ảnh: Kim Anh.
Là địa phương sở hữu ba vùng sinh thái mặn, ngọt và lợ, TP Cần Thơ có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp. Trong đó, cây lúa giữ vai trò chủ lực với diện tích gieo trồng khoảng 721.000 ha, sản lượng trên 4,6 triệu tấn mỗi năm. Riêng lúa thơm và lúa đặc sản chiếm hơn 40% tổng sản lượng.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ Nguyễn Thị Giang, trên cơ sở định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng tiềm năng, lợi thế của địa phương, thành phố đã và đang triển khai nhiều chương trình, dự án nhằm nâng cao chất lượng và giá trị ngành hàng lúa gạo.
Tiêu biểu là Dự án phát triển sản xuất lúa đặc sản, Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ và đặc biệt là Đề án 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ Nguyễn Thị Giang định hướng triển khai Dự án GoRice trong năm 2026. Ảnh: Kim Anh.
Thời gian tới, địa phương sẽ đẩy mạnh cơ cấu lại sản xuất theo hướng an toàn, sinh học và phát thải thấp; chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị. Thành phố cũng chú trọng nâng cao vai trò, quyền quyết định của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số trong sản xuất lúa; tăng cường liên kết tiêu thụ, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu cho các sản phẩm gạo phát thải thấp nhằm nâng cao thu nhập cho nông dân.
Một trong những điểm nhấn của Dự án GoRice là thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành lúa gạo thông qua việc tận dụng phụ phẩm như rơm rạ và vỏ trấu - những nguồn nguyên liệu trước đây chủ yếu bị đốt hoặc vùi lấp, gây lãng phí và phát thải khí nhà kính.
Bà Nguyễn Thị Liên, Quản lý Dự án GoRice cho biết, dự án sẽ hỗ trợ các sáng kiến thu gom rơm rạ để trồng nấm, sản xuất phân hữu cơ, chế biến vỏ trấu thành năng lượng sạch hoặc than sinh học. Bên cạnh việc chuyển giao kỹ thuật canh tác, GoRice còn triển khai hợp phần kết nối thị trường và truyền thông nhằm gia tăng giá trị cho sản phẩm lúa gạo phát thải thấp.
Một trong những điểm nhấn của Dự án GoRice là thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành lúa gạo thông qua việc tận dụng phụ phẩm như rơm rạ, trấu. Ảnh: Kim Anh.
Theo bà Liên, hiện nay thị trường carbon và khái niệm “gạo phát thải thấp” còn khá mới với người tiêu dùng trong nước, dự án sẽ đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức, từng bước hình thành thị trường sẵn sàng chi trả cho các sản phẩm xanh.
Đồng thời, Dự án GoRice sẽ hỗ trợ các HTX và doanh nghiệp hoàn thiện quy trình sản xuất, đáp ứng yêu cầu đánh giá của bên thứ ba và đủ điều kiện sử dụng nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp”.
